Nói về các lễ hội (Matsuri) ở Nhật Bản, nếu nhìn bề ngoài thì ai cũng nghĩ đó là những bữa tiệc đường phố náo nhiệt, nơi dân tình mặc Kimono/Yukata đi ăn bánh bạch tuộc hay xem bắn pháo hoa. Nhưng đối với người Nhật, Matsuri sâu sắc hơn thế nhiều. Nó giống như một “bản mã DNA” phản ánh toàn bộ cách sống, cách tư duy và thế giới quan của họ.
Takayama Festival (高山祭 – Lễ hội Takayama) – một trong ba lễ hội được mệnh danh là đẹp nhất Nhật Bản (sánh ngang với Gion Matsuri của Kyoto và Chichibu Yomatsuri của Saitama) để thấy người Nhật đã nâng tầm văn hóa lễ hội đến mức nào!
Lễ hội Takayama không tự nhiên xuất hiện mà nó có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ khoảng cuối thế kỷ 16 đến thế kỷ 17 (khoảng giữa thời kỳ Azuchi-Momoyama và thời kỳ Edo), dưới sự trị vì của gia tộc Kanamori – những người đã có công xây dựng nên thành Takayama.
1. Lễ Hội Takayama Được Tổ Chức Như Thế Nào?
Lễ hội này được tổ chức đều đặn 2 lần một năm tại khu phố cổ Takayama (tỉnh Gifu) và thu hút hàng trăm nghìn du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về:
-
Lễ hội Mùa Xuân (14 – 15/04): Là lễ hội thường niên của đền Hie (Sanno-sama), nên còn được gọi là Sanno Matsuri.
-
Lễ hội Mùa Thu (09 – 10/10): Là lễ hội thường niên của đền Hachiman, thường gọi là Hachiman Matsuri.
Cả hai kỳ lễ hội này đều sở hữu những hoạt động “đỉnh chóp” mà bất kỳ khách du lịch nào cũng nên trải nghiệm ít nhất một lần:
-
Trình diễn xe rước Yatai: Những chiếc xe rước cao lớn, được chạm khắc vô cùng lộng lẫy và tinh xảo (gọi là Yatai). Bình thường chúng được bảo quản rất kỹ trong các nhà kho khắp phố cổ, chỉ đến ngày lễ hội mới được đem ra diễu hành. Nếu thời tiết xấu, các nhà kho sẽ mở cửa để du khách đứng từ xa chiêm ngưỡng.
-
Karakuri Performance (Múa búp bê cơ học): Điểm độc lạ của Takayama chính là các màn biểu diễn của Karakuri Ningyo – những con búp bê máy có thể di chuyển và nhảy múa cực kỳ tinh vi được gắn trên xe rước. Một màn biểu diễn kéo dài khoảng 50 phút, thể hiện đỉnh cao kỹ nghệ cơ khí truyền thống của người Nhật.
-
Rước kiệu Thần Mikoshi: Chiếc kiệu Mikoshi chứa linh hồn của vị thần (Kami) sẽ chính thức rời đền thờ để người dân rước đi quanh thị trấn suốt 2 ngày lễ. Đây là thời điểm duy nhất trong năm các vị thần “xuống phố” để ban phước lành và thanh tẩy tai ương cho người dân.
-
Lễ hội ban đêm: Vào đêm đầu tiên, mười mấy chiếc xe rước Yatai thắp sáng rực rỡ sẽ được kéo qua các con phố cổ trong vòng 2-3 tiếng. Đây chính là “highlight” đỉnh nhất của toàn bộ lễ hội!
Nguồn @japan-guide.com
2. Những Lễ Hội Này Nói Lên Điều Gì Về Văn Hóa Nhật Bản?
Nhìn từ Lễ hội Takayama hay Lễ hội lồng đèn Dotonbori, từ đây có thể dễ dàng bóc tách được những tầng ý nghĩa sâu xa trong cốt cách người Nhật:
Tín ngưỡng Thần Đạo (Shinto) và lòng biết ơn thiên nhiên
Người Nhật tin vào thuyết “Vạn vật hữu linh” (có đến 8 triệu vị thần). Thần ngự ở dòng sông, ngọn núi hay đền thờ. Việc họ tổ chức lễ hội định kỳ vào Mùa Xuân (để cầu mùa màng, công việc đỗ đạt) và Mùa Thu (để tạ ơn thần linh sau mùa thu hoạch) thể hiện sự sùng kính tuyệt đối và lối sống hòa hợp, biết ơn thiên nhiên chứ không tìm cách chế ngự nó.
Sự tiếp nối thế hệ tự nhiên và bảo tồn di sản:
Hãy nhìn cách họ bảo quản những chiếc xe rước Yatai hàng trăm năm tuổi trong các nhà kho cổ, hay cách những con búp bê Karakuri được truyền đời biểu diễn. Người Nhật không dạy văn hóa qua sách vở khô khan, họ ném những đứa trẻ vào lễ hội từ bé để chúng tự nhìn, tự tự hào và tự kế thừa một cách bền vững.
Quy trình quản lý và làm dịch vụ đỉnh cao của người Nhật:
Lễ hội Takayama siêu đông, các khách sạn tại đây thường bị “cháy phòng” từ nhiều tháng trước, khiến du khách phải dạt sang các vùng lân cận như Furukawa hay Gero Onsen để lưu trú. Thế nhưng, dù đón hàng trăm nghìn lượt khách, người Nhật vẫn vận hành lễ hội cực kỳ ngăn nắp, an toàn, không có tình trạng xả rác bừa bãi hay chặt chém giá cả.
